Visit the political website Lode Vereeck Prof.dr. Lode Vereeck

Na vijf jaar wordt het leven iets goedkoper

Tuesday 30 September 2014  Yves Lambrix

BRUSSEL - Ons land kampt opnieuw met een negatieve inflatie. Dat wil zeggen dat het leven iets goedkoper is geworden, vooral door de lagere energieprijzen. Dat is sinds november 2009 niet meer gebeurd. Als deze trend aanhoudt en de prijzen structureel dalen, spreken we over deflatie. Dat lijkt goed voor de consument, maar is nefast voor onze economie.

 

Wat is negatieve inflatie?

Negatieve inflatie betekent dat de prijzen dalen en de waarde van het geld vermeerdert. In september bedroeg de inflatie -0,12 procent: waar we in augustus dus nog 100 euro betaalden voor een pakket goederen en diensten, moeten we nu 99,88 euro ophoesten. "Dit lijkt goed nieuws voor de consumenten en de economie, maar op lange termijn is het dat niet. Er kan immers deflatie ontstaan", zegt econoom Lode Vereeck van de UHasselt.

 

Wat is deflatie?

Als negatieve inflatie langere tijd aanhoudt en de prijzen structureel dalen, spreken we van deflatie. Consumenten zullen hun aankopen uitstellen omdat ze er van uitgaan dat de prijzen nog zullen dalen. Dat leidt tot een dalende vraag, waardoor er nog meer prijsdalingen komen. Gevolg is dat fabrieken minder gaan produceren en arbeiders (tijdelijk) moeten ontslaan. Die arbeiders vallen op een lager inkomen waardoor zij nog minder zin en geld hebben om producten te kopen. "Uiteindelijk sputtert de economische motor tot hij stilvalt", aldus Vereeck. "En het kan soms jaren duren voor die terug aanslaat. Sinds het ineenstorten van de vastgoedmarktprijzen begin jaren '90 kampt Japan al met deflatie en economische krimp."

 

Positieve gevolgen?

De consument krijgt meer waar voor zijn geld. Vooral elektriciteit en aardgas zijn goedkoper dan een jaar eerder. Ook de voedingsprijzen dalen door het overaanbod als gevolg van de Russische boycot - daardoor is de perenprijs alleen al gehalveerd. Ook vliegtuigtickets (-15,8%), vers fruit (-5,8%) en vis (-3%) zijn volgens de FOD Economie goedkoper geworden. Groenten (+2,9%, uitgezonderd sla, uien en aardappelen), buitenlandse pakketreizen (+1,6%) en vakantiedorpen (+7,9%) werden wel duurder.

 

Negatieve gevolgen?

Lonen en uitkeringen worden pas later geïndexeerd - de spilindex voor ambtenaren en uitkeringstrekkers zou pas in februari 2015 worden overschreden. Door de aanhoudende lage inflatie zullen 400.000 bedienden in de groothandel, ICT-sector, drukkerijen en glasnijverheid volgend jaar wellicht niet moeten rekenen op een positieve loonindexering. Meer zelfs, volgens prognoses van hr-specialist SD Worx zullen ze 0,07% loon moeten inleveren. In cementfabrieken, bij de petroleumnijverheid, bij gas- en stroombedrijven en in havens is dat recent al gebeurd.

Deflatie is ook slecht nieuws voor mensen die schulden met vaste rente hebben: hun maandinkomen daalt maar hun maandelijkse afbetaling blijft even hoog.Voor winkeliers is deflatie een echte ramp, want zij raken hun goederen moeilijk kwijt, ook al zijn de prijzen gedaald. Ook voor verhuurders die met de huurinkomsten de lening van hun pand afbetalen, is deflatie geen goede zaak - de huurprijzen dalen immers.

 

Wat is de oplossing?

"Vandaag investeren en spenderen bedrijven en gezinnen met de handrem op omdat ze nog te weinig vertrouwen hebben in de economie. Om die terug op gang te krijgen, moeten consumptie en investeringen gestimuleerd worden en moet er een lage inflatie (2%) worden gecreëerd", meent Vereeck, die vier mogelijke oplossingen geeft om deflatie te vermijden:

1. Overheidsinvesteringen: "Omdat de Belgische overheid al een hoge schuld uit het verleden met zich meetorst, is dat vandaag geen optie", zegt Vereeck.

2. Goedkopere kredieten: consumptie en investeringen kunnen worden aangewakkerd door goedkopere kredieten. De Europese Centrale Bank heeft al meermaals de rentevoet laten zakken. Vereeck: "Ook dat is geen optie meer, omdat de rentevoet al bijna op nul staat."

3. Monetaire financiering: De Europese Centrale Bank kan de geldpersen doen draaien en meer geld in de economie spuiten, bijvoorbeeld door aankoop van gestructureerde kredieten en overheidsobligaties. "Maar ook dat is geen optie, omdat de kans zeer groot is dat ook het vers geld wordt opgepot", meent Vereeck.

4. Devaluatie van de euro: "Er is nog één optie waarop een (Duits) taboe rust, namelijk de devaluatie van de euro", meent Vereeck. "Eurocommissaris Karel De Gucht heeft er al op gewezen dat de euro te duur is. Door een goedkopere euro worden geïmporteerde goederen - onder andere brandstof - duurder, wat op korte termijn tot hogere prijzen zal leiden. Daarnaast zal ook de export toenemen, waardoor de binnenlandse productie weer aantrekt. Dit leidt tot meer jobs en tot bijkomende druk op de prijzen. Rijkere Eurolanden zullen hier tegen gekant zijn omdat een goedkopere euro de koopkracht van hun inwoners aantast."

 

Het Belang van Limburg, pag. 17.

← Back to overview