Visit the political website Lode Vereeck Prof.dr. Lode Vereeck

Rijkentaks wordt al snel middenklassetaks

Saturday 27 December 2014  Isolde Van den Eynde

“Voer een vermogenswinstbelasting in en laat de rijken de crisis mee betalen”, roepen oppositie, vakbonden en CD&V — dit weekend nog bij monde van minister Kris Peeters — al weken. “Maar vermogen wórdt al flink belast”, zegt professor fiscale economie Lode Vereeck. “Bovendien zou dit ook de middenklasse raken.” Alles wat u moet weten over de nieuwste ‘belastinghype’.

 

Is vermogenswinst- belasting hetzelfde als vermogensbelasting?

”Nee”, zegt Lode Vereeck, tevens Open Vld-senator. “Bij een vermogensbelasting, zoals in Frankrijk, neem je het volledige bezit als basis voor de berekening van de belasting. Namelijk: de waarde die je roerende en onroerende goederen op een bepaald moment hebben. Bij een vermogenswinstbelasting, waarrond de discussie bij ons draait, neem je de winst uit het vermogen als basis. Die winst kan je op twee manieren verwerven. Ofwel via opbrengsten uit het vermogen - via dividenden op aandelen, interesten op obligaties en huur op huizen of gronden - ofwel doordat je vermogen eenvoudigweg meer waard wordt, de zogenaamde ‘meerwaarde’.”

Wordt vermogen (of de winst eruit) dan nog niet belast?

”Jawel, zo goed als alles gaat onder de fiscale hamer. Huizen, gronden, aandelen, obligaties, schenkingen, erfenissen, kapitaal uit pensioenfondsen (zie tabel onderaan). België behoort volgens de OESO tot de landen met de zwaarste belastingen op vermogen.”

”De belangrijkste soorten vermogensbelasting zijn de roerende en de onroerende voorheffing. De regering- Di Rupo heeft de roerende voorheffing - te betalen op inkomsten uit aandelen en obligaties - opgetrokken van 15 tot 25%. De onroerende voorheffing - een taks op het kadastraal inkomen (KI) - wordt geheven door Vlaanderen, je gemeente en je provincie, en bedraagt gemiddeld 45% van het KI. Daarenboven worden speculatieve meerwaarden uit de verkoop van aandelen, obligaties, woningen en gronden ook zwaar belast. Voor alle duidelijkheid: speculatie is een activiteit waaraan brave huisvaders zich niet wagen. Tot slot zijn er beurstaksen én komt daar binnenkort nog de ‘kaaimantaks’ bij (een taks op middelen die zijn ondergebracht in vennootschappen in belastingparadijzen, red.).”

Is er een vermogenswinst die wél nog ontsnapt aan de fiscus?

”Ja, de winst uit de niet-speculatieve verkoop van aandelen. Dat wil zeggen: aandelen die je niet op korte termijn verkoopt. Daar valt ook een Marc Coucke onder, die 0% belastingen betaalde op de winst van zijn aandelen. Maar als je de meerwaarde wil belasten, dan moet je eventueel verlies óók fiscaal aftrekbaar maken, zoals nu al gebeurt in de VS en Zweden. De keerzijde is: doordat de beurs volatiel is, zijn de inkomsten dat ook. De staat is er met andere woorden nooit zeker van. Stel dat dit systeem bestond ten tijde van het faillissement van Fortis, dan zou dat een ramp geweest zijn voor de Belgische financiën.”

”Een tweede vermogenswinst die niet belast wordt, is de meerwaarde uit de verkoop van een eigen woning. Een huis dat je tien jaar geleden hebt gekocht ter waarde van 200.000 euro is vandaag misschien 250.000 euro waard. Op die winst van 50.000 euro betaal je 0 euro taksen. Logisch: het stelt je in staat om ergens anders een gelijkwaardige woning te kopen.”

”Ten slotte is de taks op de huuropbrengsten aan de lage kant. Ze wordt namelijk berekend op basis van het KI, dat lager is dan de feitelijke huurprijs. Maar stel dat de reële huuropbrengsten belast worden, dan zouden de huurprijzen de hoogte inschieten. Er zijn dus goede redenen om deze vermogenswinsten niet of niet méér te belasten.”

Een vermogenswinsttaks zou ook de middenklasse treffen - hoezo?

”Omdat het niet alleen om de Couckes van deze wereld gaat, maar ook om de brave huisvader die het beu is dat zijn spaargeld amper iets opbrengt en het belegt. Hij koopt een aandeel voor 1.000 euro en verkoopt het vijf jaar later voor 1.200 euro - die 200 euro winst zou dan ook belast worden.”

”Een ander voorbeeld: landbouwers beschikken vaak over grote arealen landbouwgrond van enige waarde en kunnen daardoor als ‘rijken’ worden beschouwd. Maar ze halen daar slechts een relatief klein inkomen uit, onder meer doordat de landbouwprijzen niet hoog zijn. Zij zouden misschien al een paar gronden moeten verkopen om die belasting te kunnen betalen. Of ze betalen haar via de verkoop van hun landbouwproducten, maar dan komt dat neer op een verdoken inkomensbelasting. En die bestaat al: we betalen allemaal een belasting op ons inkomen volgens onze draagkracht.”

”Wat het onroerend vermogen betreft: de huizen zijn flink in waarde gestegen dankzij de daling van de rentevoeten, maar als die morgen stijgen, dreigt de waarde opnieuw te dalen. Dat vermogen is met andere woorden artificieel. En, erg belangrijk, door de lage rentevoeten zijn de huizen en aandelen dan wel in waarde gestegen, ons inkomen steeg zeker niet in gelijke mate mee.”

Hoe kan je de echte rijken wel een steentje laten bijdragen?

”Een pasklaar antwoord kan ik hierop niet geven, maar elk ‘fraudebestendig’ voorstel is een onderzoek waard. Voor een vermogensbelasting als in Frankrijk moeten we absoluut passen. Vermogen wórdt al zwaar belast, aangezien de opbouw ervan gebeurt met inkomen waarop taksen betaald zijn. Een vermogensbelasting zou een tweede fiscale aanslag zijn op wie spaart, een huis koopt, een geliefde verloren heeft of renteniert. In Frankrijk zorgde ze overigens voor een exodus naar ons land - denk aan Gérard Depardieu of Bernard Arnault. Probleem is ook dat rijken hun geld sneller kunnen ‘delokaliseren’ naar het buitenland dan Jan Modaal. Waardoor hun kapitaal moeilijker te belasten is door de overheid.”

”In feite is de beste rijkentaks een fiscale hervorming tot een simpel systeem, want dat leidt tot lagere tarieven en een kleiner risico op fraude. Op die manier is er ook minder reden om belastingen te ontduiken of om allerlei constructies op te zetten. De onethische ontduiking: dié moeten we vooral aanpakken.”

 

Roerend vermogen

Tarief

1. Vermogensbelasting

 

   - Pensioenfonds (2de pijler): uitkering van kapitaal

 

       - op 60 jaar

20,0%

       - op 61 jaar

18,0%

       - op 62-64 jaar

16,5%

       - op 65 jaar

10,0%

   - Pensioenfonds (3de pijler) : uitkering van kapitaal

 

       - voor 60 jaar

33,0%

       - op 60 jaar

8,0%

   - Beurstransacties (aankoop en verkoop): beurstaks

 

       - obligaties

0,09%

       - aandelen

0,27%

       - bevaks en beveks

1,32%

   - Schenking: schenkingsrechten

 

       - aan echtgenoten en kinderen

3,0%

       - aan derden

7,0%

   - Erfenis: erfenisrechten

 

       - aan echtgenoten en kinderen

3,0 – 27,0%

       - tussen broers en zussen

30,0 – 65,0%

       - aan derden

45,0 – 65,0%

2. Vermogenswinstbelasting

 

   - Dividenden: roerende voorheffing

25,0%

   - Interesten: roerende voorheffing

25,0%

   - Liquidatiebonus:[i] roerende voorheffing (anticipatief)

 25,0% (10,0%)

   - Meerwaarden op aandelen[ii]

0,0%

   - Meerwaarden op >25% aandelen bij verkoop buiten EU

16,5%

   - Meerwaarden op kapitalisatiefondsen met >25% obligaties

25,0%

   - Meerwaarden door speculatieve transacties[iii]

33,0%

   - Off-shore constructies

n.n.b.[iv]

 

 

Onroerend vermogen

Tarief

1. Vermogensbelasting

 

   - Nieuwbouw: btw

21,0%

   - Aankoop bestaande woning: registratierechten (klein beschrijf)

10,0% (5,0%)

   - Registratie hypothecaire lening

1,0%

   - Eigen woonst: jaarlijkse onroerende voorheffing

45% K.I.

   - Schenking: schenkingsrechten

 

       - aan echtgenoten en kinderen

3,0 – 30,0%

       - tussen broers en zussen

20,0 – 65,0%

       - tussen ooms en tantes, neven en nichten

25,0 – 70,0%

       - aan derden

30,0 – 80,0%

   - Erfenis: erfenisrechten

 

       - aan echtgenoten en kinderen

3,0 – 27,0%

       - tussen broers en zussen

30,0 – 65,0%

       - aan derden

45,0 – 65,0%

   - Verdeling (bij scheiding)

 2,5% (1,0%)

2. Vermogenswinstbelasting

 

   - Huuropbrengsten

 

       - aan private huurder: personenbelasting

140% K.I. x PB

       - aan professionele huurder[v]: personenbelasting

60% x PB

       - via patrimoniumvennootschap: venn.bel + roerende voorheffing

33,99% + 25,0%

    - Meerwaarden op verkoop eigen woning

0,0%

    - Meerwaarden op verkoop andere dan eigen woning < 5 jaar

16,5%

    - Meerwaarden op verkoop gronden < 5 jaar in bezit

33,0%

    - Meerwaarden op verkoop gronden 5-8 jaar in bezit

16,5%

K.I. = geïndexeerd kadastraal inkomen

 

PB = personenbelasting

 



[i] Het tarief bedraagt 25%, eventueel te vermijden mits betaling van 10% anticipatieve heffing op het aanleggen van een liquidatiereserve.

[ii] Niet-speculatieve meerwaarden verworven als goede huisvader. Minwaarden zijn evenmin fiscaal aftrekbaar.

[iii] Volgens de rechtspraak kunnen volgende elementen wijzen op speculatie: de herkomst van de aangewende middelen (bvb. ontleende gelden), de frequentie van de transacties, het aantal transacties, de professionele vertrouwdheid van de belastingplichtige met het voorwerp van belegging (bvb. beleggerssoftware).

[iv] Doorkijktaks of kaaimantaks. Voorstel tegen 31/1/2015.

[v] Bruto-huuropbrengsten minus 40% kostenforfait = netto-huuropbrengsten belast in personenbelasting.

 

Het Laatste Nieuws, pag. 6.

← Back to overview